T-SQL ile Sonuçlarda Sorgulamak

01 Eylül 2009 Salı: Uğur Parlayan

Şu SQL ne menem bir dil yeni yeni kavramaya başlıyorum... Bazen öyle durumlarla karşılaşıyoruz ki içinden çıkmak için tam anlamıyla destan yazmak gerekebiliyor. Bu "yazımda!" size T-SQL'in WITH komutununun kullanımına yönelik bir iki ufak örnek göstereceğim;

WITH ile çözeceğiniz sorunları başka yöntemlerle de çözebileceğinizi unutmamanız gerekir, burada amacımız aynı sorunlara farklı yaklaşımlar sergilemekten başka bir şey değil.

Gelelim sadede; WITH, temelde geçiçi bir tablonun sonuç kümesini temsili bir tanımlama ile devamındaki SQL cümlesinde kullanmanıza olanak verir. Bu sayede çok karmaşık olan SQL cümlelerinizi daha okunaklı hale getirir ve olayı basite indirgersiniz. Böylece SQL kodunuzu okuyan diğerleri de olaya çabuk uyum sağlarlar.

"Neden Temp tablo kullanmıyoruz ki?" gibi bir şey sorulabilir; WITH'in kullanımı temp tablodan daha kolaydır çünkü temp tabloyu kullanmak için önce onu tanımlamak, sonra da değerleri o tabloya aktarmak gerekir, bir sürü külfet... Halbuki WITH öyle değildir. WITH'i yazarken en başta bir isim verirsiniz ve sonrasında karmaşık SQL cümlenizi yazarsınız o kadar...

Diyelim ki bir "Kişiler" tablonuz var ve bu tabloda müşterilerinizin kimlik ve ticaret sicil kayıtlarını tutuyorsunuz. Üstelik bu tablonuzdaki bazı alanları diğer tablolarda referans olarak kullanıyor ve muhasebe kayıtlarınızı da bu referanslara atıflar yaparak tutuyorsunuz...

Basit bir örnekle işe başlayalım;

Bu örnekler serisinde önce basit 2 sorgu oluşturacağız, sonra bunları birleştirip tek bir SQL sorgusu haline getireceğiz. Ardından bu tek sorguyu WITH ile temsili bir sabite atayacağız ve en sonunda da o sabiti kullanarak daha karmaşık sorgular yazmaya çalışacağız...

İlk sorgumuz bize, adının ilk harfi 'A','E','I','İ','O','Ö','U','Ü' işaretleri ile başlayan bireylerin listesini versin;


SELECT          KS.[Ref]
,               KS.[Hesap]
,               KS.[Kategori]
,               KS.[Tür]
,               FR.Hesap AS Firma
,               Left(KS.[Hesap],1) AS Harf
FROM            dbo.[Kisiler] AS KS
LEFT OUTER JOIN dbo.Kisiler AS FR  ON KS.[Bağlı Olduğu Şirket] = FR.[Ref]
WHERE           Left(KS.[Hesap],1) in ('A','I','U','Ö')
AND             KS.[Tür] in ('Gerçek', 'Personel')

Görüldüğü gibi, yukarıdaki kodumuzda cezbedici hiç bir unsur yok... Olabildiğinde sade bir yapısı var.

Şimdi gelelim ikinci sorgumuza. Olayı bu sefer biraz daha çetrefellendirelim ve ünvanının soldan 3. harfinin 'A','I','U','Ö' işaretlerinden birisi olan "firmaları" listeleyelim;


SELECT          KS.[Ref]
,               KS.[Hesap]
,               KS.[Kategori]
,               KS.[Tür]
,               FR.Hesap AS Firma
,               Right(Left(KS.[Hesap], 3), 1) AS Harf
FROM            dbo.[Kisiler] AS KS
LEFT OUTER JOIN dbo.Kisiler AS FR  ON KS.[Bağlı Olduğu Şirket] = FR.[Ref]
WHERE           Right(Left(KS.[Hesap], 3), 1) in ('A','E','I','İ','O','Ö','U','Ü')
AND             KS.[Tür] in ('Tüzel')

Bu kodda da cezbedici herhangi bir unsur yok ama dikkat ederseniz çektiğimiz alan adları aynı ve farklar sadece koşulu belirttiğimiz kısımda. Şimdi bu iki sorguyu kullanarak bileşik bir sorgu cümlesi kuralım;


SELECT          KS.[Ref]
,               KS.[Hesap]
,               KS.[Kategori]
,               KS.[Tür]
,               FR.Hesap AS Firma
,               Left(KS.[Hesap],1) AS Harf
FROM            dbo.[Kisiler] AS KS
LEFT OUTER JOIN dbo.Kisiler AS FR  ON KS.[Bağlı Olduğu Şirket] = FR.[Ref]
WHERE           Left(KS.[Hesap],1) in ('A','I','U','Ö')
AND             KS.[Tür] in ('Gerçek', 'Personel')

UNION

SELECT          KS.[Ref]
,               KS.[Hesap]
,               KS.[Kategori]
,               KS.[Tür]
,               FR.Hesap AS Firma
,               Right(Left(KS.[Hesap], 3), 1) AS Harf
FROM            dbo.[Kisiler] AS KS
LEFT OUTER JOIN dbo.Kisiler AS FR  ON KS.[Bağlı Olduğu Şirket] = FR.[Ref]
WHERE           Right(Left(KS.[Hesap], 3), 1) in ('A','E','I','İ','O','Ö','U','Ü')
AND             KS.[Tür] in ('Tüzel')

Yaptığımız tek şey, iki sorgunun arasına bir "UNION" ifadesi koymak oldu. İşte WITH, bundan sonra eğer yeni bir koşul eklememiz gerekiyor ve bu bütünlüğü bozmak istemiyorsak devreye giriyor. Şimdi bunu biraz daha zorlaştıralım ve her ikisi için de geçerli olacak yeni bir koşul belirleyelim. Bu öyle bir koşul olsun ki her iki sorgunun da sadece bir kısmını etkileyecek cinsten olsun, veya ortak bir kıstası belirtsin...

İşte WITH'i ilk kez kullanıyoruz;


WITH  Osman_Hamdi_Efendi_Sorgusu  AS (
  SELECT          KS.[Ref]
  ,               KS.[Hesap]
  ,               KS.[Kategori]
  ,               KS.[Tür]
  ,               FR.Hesap AS Firma
  ,               Left(KS.[Hesap],1) AS Harf
  FROM            dbo.[Kisiler] AS KS
  LEFT OUTER JOIN dbo.Kisiler AS FR  ON KS.[Bağlı Olduğu Şirket] = FR.[Ref]
  WHERE           Left(KS.[Hesap],1) in ('A','I','U','Ö')
  AND             KS.[Tür] in ('Gerçek', 'Personel')

  UNION

  SELECT          KS.[Ref]
  ,               KS.[Hesap]
  ,               KS.[Kategori]
  ,               KS.[Tür]
  ,               FR.Hesap AS Firma
  ,               Right(Left(KS.[Hesap], 3), 1) AS Harf
  FROM            dbo.[Kisiler] AS KS
  LEFT OUTER JOIN dbo.Kisiler AS FR  ON KS.[Bağlı Olduğu Şirket] = FR.[Ref]
  WHERE           Right(Left(KS.[Hesap], 3), 1) in ('A','E','I','İ','O','Ö','U','Ü')
  AND             KS.[Tür] in ('Tüzel')
)

SELECT * FROM Osman_Hamdi_Efendi_Sorgusu

Hepsi bu, ama burada bitmiyor. WITH'den faydalanmayacaksak onu da kullanmamızın bir anlamı yok elbet. Gelin bu örneği biraz daha geliştirelim ve her iki sorgu için de ortak başka bir kriter daha belirtelim; Mesela;

"FİRMA" alanımız hiç boş değer içermesin,
"FİRMA" alanı 'A' harfiyle başlayanlar olsun,
"Kategori" alanımızda sadece "Müvekkil" ve "Karşı Taraf" olsun,
"Hesap" adı ')' parantezle bitmesin,
"Tür"ü Personel olan herkes de gözüksün...

bu liste uzar gider, bir yerde dur demek lazım, koda gelince o da aşağıdaki gibi olmalı


WITH ...
...
)

SELECT * FROM Osman_Hamdi_Efendi_Sorgusu
WHERE Firma is not NULL
AND Kategori in ('Müvekkil', 'Karşı Taraf')
OR [Tür] = 'Personel'

Bu örnekte kullandığımız örnek tabloyu oluşturmak için şu kodu kullanabilirsiniz;


CREATE TABLE [dbo].[Kisiler](
   [Ref]                  [int] IDENTITY(1,1) NOT NULL
,  [Tür]                  [varchar](8) COLLATE Turkish_CI_AS NULL
,  [Kategori]             [varchar](50) COLLATE Turkish_CI_AS NULL
                          CONSTRAINT [DF_Kisiler_O_Kategori] DEFAULT ((0))
,  [Hesap]                [varchar](255) COLLATE Turkish_CI_AS NOT NULL
                          CONSTRAINT [DF_Kisiler_O_HesapAdi] DEFAULT ('Belirtilmemiş')
,  [Bağlı Olduğu Şirket]  [int] NULL
,  CONSTRAINT [PK_Kisiler] PRIMARY KEY CLUSTERED
   (
      [Ref] ASC
   ) WITH (IGNORE_DUP_KEY = OFF) ON [PRIMARY]
) ON [PRIMARY] TEXTIMAGE_ON [PRIMARY]

T-SQL ile Sonuçlarda Sorgulamak

Basit bir örnekle işe başlayalım;

Hatırlatma

Cıvıltılar

Kategori Bulutu

Etikettekiler

Bağlantılar

Sayfa Seç

Yazı Miktarı